24
2007
Ä°stanbul’un Tarihçesi
Ä°stanbul’un tarihi, coÄŸrafi durumu ile çok yakından ilgilidir. Åžehirde daha tarih öncesi çaÄŸlara ait bir takım yerleÅŸim bölgeleri olduÄŸu tespit edilmiÅŸtir. 1942 - 1952 yılları arasında Kadıköy çevresindeki Fikir Tepesinde yapılan kazılar sırasında M.Ö. 3.000 yılına ait bir takım aletler, iskeletler bulunmuÅŸtur. Bu durum Ä°stanbul’un Asya kıyılarında o çaÄŸlarda insanların yaÅŸadığını açıkça ortaya koymaktadır. Rumeli tarafında da kazılar yapılacak olursa buralarda da çok eski çaÄŸlardan kalma çeÅŸitli kalıntılara rastlanacağı sanılmaktadır.
Bugünkü Ä°stanbul ÅŸehirlerinin çekirdeÄŸinin yani Haliç’in güneyinde kalan parçanın ilk sakinleri Trak’lardı. Fenikeliler ise Kadıköy’ünde yerleÅŸmiÅŸlerdi. BilindiÄŸi gibi Traklar Hint-Avrupa Fenikeliler ise Sami ırklarındandır. Yunanlılara göre; Yunanistan’ın Megara ÅŸehrindeki Byzas’ın yönetimindeki bir Yunanlınlar kafilesi M.Ö. 658′de bugünkü Srayburnu’na gelip yerleÅŸtiler. Bundan sonraki yüzyıllarda ÅŸehir yavaÅŸ yavaÅŸ ikinci derecede bir liman ve ticaret ÅŸehri olmaya yüz tuttu. Roma egemenliÄŸi altında iç bağımsızlığını koruyan bu ticaret ÅŸehri, ancak M.S. II. yüzyılda bir Roma sitesi oldu.
Ä°mparator Konstantin, 325′te yeni ve büyük bir ÅŸehir yapımına giriÅŸti.11 Mayıs 330′da bu ÅŸehir kesin olarak Roma’nın yerine dünya imparatorluÄŸunun baÅŸkenti oldu. Daha Konstantin devrinde ÅŸehrin nüfusu 200.000′i geçti. Fakat birkaç milyonluk Roma’nın kalabalıklığına ve büyüklüğüne eriÅŸmekten uzak bulunuyordu. 395′te imparatorluk ikiye ayrılınca Ä°stanbul DoÄŸu Ä°mparatorluÄŸu’ nun baÅŸkenti oldu. Justinianus devrinde yani VI. Yüzyılda nüfusu milyonu aÅŸtı, dünyanın en büyük ÅŸehri haline geldi. VII. Yüzyılın sonundan baÅŸlayarak BaÄŸdat nüfusu, büyüklüğü ve zenginliÄŸi bakımından Ä°stanbul’u geride bıraktıysa da , ÅŸehir hiçbir zaman milyonu aÅŸan nüfusunu kaybetmedi. Ancak Latinler’ in iÅŸgalinde bu büyük nüfus dağıldı.
Asya’da ki imparatorluklarının yıkılması üzerine Avrupa’ya gelen ve bu kıtanın en büyük kısmında olan Hun Türklerinin hakanı Atilla, 447′de Büyükçekmece’ye kadar geldi; fakat Bizans’ı yıllık bir vergiye baÄŸladıktan sonra geri döndü. Hun’ lardan sonra gene Asya da ki imparatorluk tahtını kaybeden Avar (Apar) Türkleri Avrupa’ya geldiler ve 616′da Ä°stanbul’un önlerine kadar ilerlediler. 626 yılında Avarlar’ın ÅŸehri kuÅŸatması, tarih boyunca Bizans’ın karşılaÅŸtığı en önemli tehlikelerden birini meydana getirdi. Kadıköy ve Ãœsküdar tarafından da Ä°ranlılar (Sasaniler) bu kuÅŸatmaya katılıyorlardı. Büyük ÅŸans esri olarak Bizans bu kuÅŸatmayı ağır ÅŸartlarla atlattı.
Ä°slam dinin ortaya çıkmasından sonra Arapların baÅŸlıca hedeflerinden biride Ä°stanbul oldu. 668-669 kuÅŸatması gelecekteki halife Yezid’in baÅŸkomutanlığı altında yapıldı. 665′te Bizans donanmasını yok eden Ä°slam donanması bu kuÅŸatmaya açık bir kapı hazırlamıştı. Bu sefere Peygamberin bayraktarı Halid Ä°bni Zeyd (Ebu Eyyubu’l-Ensari) ve Peygamberin birçok arkadaşı katıldı. Bu kuÅŸatmadan bir sonuç çıkmayınca Halife Muaviye, 673-674′te ÅŸehri bir kere daha karadan kuÅŸattırdı. Araplar Kapıdağı yarımadasında üslenerek tam yedi yıl sefer mevsiminde Ä°stanbul önlerinde göründüler. Fakat bileÅŸimi yalnız Bizanslılar tarafından biline “Rum AteÅŸi” yüzünden bir sonuç çıkmadı. 713-714′te tekrar Prens Mesleme, tekrar Ä°stanbul’u kuÅŸattı. Bu kuÅŸatma Bizans’ı yıkılma tehlikesiyle yüz yüze getirdi. Arapların ÅŸehri alması ve Avrupa’ya hakim olması bir gün meselesi sayıldı. Fakat Ä°mparator Leon’un enerjisi durumu kurtardı. Bu kuÅŸatma Avrupa tarihinin dönüm noktalarından biri sayılır.781′de gelecekteki halife HarunureÅŸid’te ÅŸehri kuÅŸattı; fakat yıllık vergi karşılığında geri çekildi.
Bundan sonra Bulgar Türkleri, Ä°stanbul için en büyük tehlike teÅŸkil etti.813′te Kurum Han, Bizans ordusunu Edirne meydan savaşında yok ettikten sonra, ÅŸehri kuÅŸattı. Fakat kat kat surlarının ululuÄŸu ve dayanıklılığı Bizans’ı gene kurtardı. 1090′da baÅŸka bir Türk topluluÄŸu, Peçenekler Çekmece’ye kadar geldiler.
Malazgirt’ten birkaç yıl sonra Selçuklu Türkleri Ãœsküdar’a kadar geldiler ve Ä°znik’i Türkiye’nin baÅŸkenti yaptılar; fakat Avrupa’ya geçemediler. Birinci Haçlı seferi Bizans’ı Selçuk Türklerinden kurtardı. Ve Bizans’ın Türkler tarafından fethini 3,5 yıl geriye itti.
16 Nisan 1204′te, Bizans’ı Türklerin elinden kurtarmak emeliyle hazırlanan Haçlı Seferinin dördüncüsü, özellikle Bizans’a yöneldi. Åžehrin heybeti ve zenginliÄŸi karşısında gözleri kamaÅŸan fakir Avrupalılar, Ä°stanbul’u ÅŸiddetli bir savaÅŸtan sonra aldılar. Tarihte ilk defa olarak ÅŸehre barbarlar egemen oldular. Milyonluk ÅŸehir en müthiÅŸ yaÄŸma, katil ve saldırılarla karşılaÅŸtı ve zenginliÄŸinin büyük kısmını kaybetti. On binlerce elyazması yakıldı. Kiliseler son ÅŸamdanlarına kadar yaÄŸmalandı. On binlerce Ä°stanbullu kılıçtan geçirildi. Kadınlar saldırıya uÄŸradı. Bütün bu hareketlere yalnız savaşçılar deÄŸil, Latin Rahipleride katıldı. Ä°znik’e sığınan Bizans Ä°mparatorluÄŸu baÅŸkentini Latinler’in elinden almak için amansız bir mücadeleye giriÅŸti. Latinler Ä°stanbul’da bir imparatorluk kurdular ve tahtı bir Fransız Hanedanına verdiler. Sonunda 1261′de Paleologoslar’ın idaresindeki Bizanslılar Ä°stanbul’dan Latinleri kovdular. Ä°mparatorluÄŸun baÅŸkenti Ä°znik’ten tekrar Ä°stanbul’a nakledildi. Fakat bu dönemde ÅŸehrin nüfusu tahminlere göre yarım milyondan da aÅŸağıya düşmüştü. Bununla beraber -Ä°spanya’da ki Arap ÅŸehirleri hariç- Avrupa’nın en büyük ÅŸehri idi. Bu devre kadar Hıristiyan Avrupa’da hiçbir ÅŸehrin nüfusu 150.000′i aÅŸmamıştır.
Bundan sonra Bizans, Osmanlı Türkleri ile karşı karşıya kaldı. Daha sonra Orhan bey Ãœsküdar’a geldi. Ä°mparator ile pek sıkı iliÅŸkiler kurdu. 1390 baharında Orhan Gazi’nin torunu Yıldırım Bayezit, ÅŸehri kuÅŸattı fakat ağır vergi karşılığında kuÅŸatmayı kaldırdı. Yıldırım’ın Ä°stanbul’u almak azim ve kararı kesindi. Ancak Timur olayı bu fethi yarım yüzyıl geride bıraktı. 1396′da Türkleri Avrupa’dan sürmek ve Bizans’ı kurtarmak için gelen bütün Avrupa devletlerinin kuvvetlerinden meydana gelmiÅŸ büyük Haçlı ordusunu yok eden yıldırım Anadolu Hisarı’nı yaptırdı ve 1397′de ÅŸehri kuÅŸattı. Fakat kuÅŸatma savaşına girmedi; büyük Türk birliklerini ÅŸehre baÄŸlamak istemedi. Uzun süren bir abluka ile Bursa gibi Ä°stanbul’un da boyun eÄŸip teslim olacağını düşündü. Bizans bu durumdayken Timur, 1402′de Yıldırım’ı yendi.
Yıldırım’ın oÄŸlu Musa Çelebi, 1411′de Ä°stanbul’u kuÅŸattıysa da alamadı. Yıldırım’ın torunu II. Murat’ın 1422′nin 15 haziranından 24 aÄŸustosuna kadar süren pek ÅŸiddetli savaÅŸlara sahne olan kuÅŸatması, artık ÅŸehrin son günlerini yaÅŸadığını gösterdi. Anadolu’da bir ayaklanma olması, Bizans’ı bu defada kurtardı. Fakat II. Murat’ın oÄŸlu II. Mehmet, ÅŸehri almayı hemen hemen bir sabit fikir haline getirmiÅŸti. 29 Mayıs 1453′te Ä°stanbul’u alarak OrtaçaÄŸ’a son verdi.
« Counter Strike 1.5 Nasıl Oynanır | Ä°stanbul’un Tarihi Mezarlıkları »
Yorumlar
ulannn…
Bu Ne kadar uzun bi yazı…
Åžerefsizle kafanızdan atıyonuz istanbulun tarihçesini…
istediğim ödevi tam anlamıylabuldum size çok teşekkür ederim ve ayrıca tebrik ederim
Ä°stanbul’un kurtuluÅŸ günü olan 6.Ekim.1923′e ait yazı ve resim arıyorum ama bulmak mümkün deÄŸil…Sanki böyle bir gün yok…Oysa benim için çok önemli…Bir yol gösterir misiniz?..Nerede nasıl bulabilirim…Lütfen mail adresime yazılsın..:TeÅŸekkürler
salaklar yanlı yazmışsınız
mrb
hiç bişe bulamadım nasıl bulcazki
nbr haso
TŞK BEN BU YAZILARDAN ÇOK YARARLANDIM BAYBAYYYY
SÜPERRR ÇOK YARARLANDIM VE ÇOK GÜZEL RESİMLER VARR
BEN BU YAZIDAN HİÇ BİŞEY ANLAMADIM ÇÜNKÜ ÇOK UZUN
VE GÖZLERİM AĞRIDI
yaaaaa ben bişey bulamadımmmmmmm
sik gibi
koca AMCIKLILAR beni isteyen varmı varsa arayın
numara 05387482943
yaaaaaaaaaaaaaa ben bu işten bişe anlamadım saten aradığımıda bulamadım